Sankcja Kredytu Darmowego (SKD) od wielu miesięcy pozostaje jednym z najważniejszych tematów dotyczących ochrony konsumentów na rynku finansowym. Kolejne wyroki pokazują, że sądy coraz częściej szczegółowo badają nie tylko treść umów kredytowych, ale również sposób przekazywania informacji konsumentom przed zawarciem umowy.

W ostatnich dniach pojawiły się dwa kolejne rozstrzygnięcia, które zwróciły uwagę osób śledzących rozwój orzecznictwa dotyczącego kredytów konsumenckich. Choć każda sprawa wymaga indywidualnej oceny, wyroki te mogą być kolejnym sygnałem wskazującym kierunek, w jakim rozwija się praktyka sądowa.

Czym jest Sankcja Kredytu Darmowego?

Sankcja Kredytu Darmowego została uregulowana w ustawie o kredycie konsumenckim. Jej celem jest ochrona konsumenta w sytuacjach, gdy kredytodawca nie wypełnił określonych obowiązków wynikających z przepisów prawa.

W przypadku skutecznego zastosowania SKD konsument zwraca wyłącznie otrzymany kapitał kredytu.

Oznacza to brak obowiązku zapłaty:

• odsetek,
• prowizji,
• części opłat dodatkowych,
• innych kosztów kredytu objętych sankcją.

W praktyce skutki finansowe mogą być bardzo istotne zarówno dla konsumenta, jak i kredytodawcy.

Wyrok przeciwko Erste Bank Polska S.A. – sygn. V Ca 3879/25

Jednym z najnowszych rozstrzygnięć jest wyrok Sądu Okręgowego w Warszawie wydany w sprawie o sygnaturze V Ca 3879/25.

Zgodnie z informacjami opublikowanymi przez pełnomocnika procesowego sąd zmienił wyrok sądu pierwszej instancji i uwzględnił roszczenie konsumentki przeciwko Erste Bank Polska S.A.

Zasądzona kwota wyniosła 54 320,02 zł wraz z odsetkami.

Szczególną uwagę zwraca fakt, że według opublikowanych informacji sąd odniósł się do wyroku TSUE C-744/24 oraz kwestii prawidłowego wyliczenia Rzeczywistej Rocznej Stopy Oprocentowania (RRSO).

Dlaczego prawidłowe RRSO ma tak duże znaczenie?

RRSO jest jednym z podstawowych wskaźników pozwalających konsumentowi porównać oferty kredytowe.

Jego zadaniem jest przedstawienie całkowitego kosztu kredytu w sposób umożliwiający świadome podjęcie decyzji finansowej.

Jeżeli wskaźnik ten został obliczony nieprawidłowo lub przedstawiony w sposób mogący wprowadzać konsumenta w błąd, może pojawić się pytanie o prawidłowość realizacji obowiązków informacyjnych przez kredytodawcę.

W ostatnich latach zarówno sądy krajowe, jak i Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej wielokrotnie podkreślały znaczenie przejrzystości informacji przekazywanych konsumentom.

Wyrok przeciwko Alior Bank S.A. – sygn. I C 1385/24

Drugie głośne rozstrzygnięcie zapadło przed Sądem Okręgowym w Olsztynie.

W sprawie o sygnaturze I C 1385/24 sąd zasądził na rzecz konsumenta 114 789,79 zł wraz z odsetkami oraz kosztami procesu.

Według informacji publicznie przedstawionych przez pełnomocnika procesowego sąd uwzględnił zarzuty dotyczące naruszenia obowiązków informacyjnych wynikających z ustawy o kredycie konsumenckim.

Wyrok jest obecnie nieprawomocny, jednak stanowi kolejny przykład sprawy, w której centralne znaczenie miała ocena prawidłowości informacji przekazywanych kredytobiorcy.

Obowiązki informacyjne nie są formalnością

Jeszcze kilka lat temu wielu konsumentów nie zwracało większej uwagi na informacje zawarte w formularzach informacyjnych, tabelach opłat czy zapisach dotyczących kosztów kredytu.

Obecnie coraz wyraźniej widać, że sądy traktują te elementy jako istotną część ochrony konsumenta.

Znaczenie ma nie tylko to, czy informacja została formalnie przekazana, ale również to, czy pozwalała przeciętnemu konsumentowi zrozumieć rzeczywiste skutki finansowe zawieranej umowy.

Właśnie dlatego tak duże znaczenie mają zagadnienia związane z RRSO, kosztami kredytu, prowizjami oraz sposobem prezentowania informacji o zobowiązaniu.

Czy każdy kredyt kwalifikuje się do SKD?

Zdecydowanie nie.

Pojawiające się w mediach informacje o kolejnych wygranych sprawach nie oznaczają, że każda umowa kredytu konsumenckiego automatycznie daje podstawę do zastosowania Sankcji Kredytu Darmowego.

Każda sprawa wymaga indywidualnej analizy.

Znaczenie mogą mieć między innymi:

• data zawarcia umowy,
• treść umowy kredytowej,
• formularz informacyjny,
• sposób wyliczenia kosztów kredytu,
• termin złożenia oświadczenia o SKD,
• przebieg spłaty zobowiązania.

Dopiero analiza całokształtu dokumentacji pozwala ocenić, czy istnieją podstawy do dalszych działań.

Co oznaczają nowe wyroki dla rynku?

Najnowsze rozstrzygnięcia pokazują przede wszystkim, że temat SKD pozostaje żywy i nadal jest przedmiotem intensywnej analizy przez sądy.

Warto również zauważyć, że coraz częściej w sprawach dotyczących kredytów konsumenckich pojawiają się odwołania do orzecznictwa TSUE oraz standardów ochrony konsumenta wynikających z prawa Unii Europejskiej.

Może to mieć znaczenie dla dalszego kształtowania praktyki orzeczniczej w Polsce.

Podsumowanie

Sprawy przeciwko Erste Bank Polska S.A. (V Ca 3879/25) oraz Alior Bank S.A. (I C 1385/24) są kolejnymi przykładami wyroków, które pokazują rosnące znaczenie obowiązków informacyjnych w relacjach pomiędzy kredytodawcą a konsumentem.

Choć każda sprawa wymaga indywidualnej oceny, kierunek widoczny w najnowszych orzeczeniach wskazuje, że przejrzystość informacji o kosztach kredytu i prawach konsumenta pozostaje jednym z kluczowych zagadnień w sporach dotyczących Sankcji Kredytu Darmowego.